Ngā momo tī hauora me ngā momo takai e hiahiatia ana

E ai ki te ingoa, ko te tī hauora he inu e ahu mai ana i te tī, ā, he nui te rongoā Hainamana e whakamahia ana. He rite te reka ki te tī, he iti te reka rongoā, ā, he pānga tiaki hauora, he pānga whakaora hoki. He maha ngā momo tī hauora. E ai ki ngā momo tikanga whakarōpū, penei pea: 1. E ai ki te tikanga whakatō, ko ngā momo tī hauora ko: te whakatō me te tī hanga. 2. E ai ki te tikanga tuku iho, ko ngā momo tī hauora ko: te tī hauora, te hinu rongoā, me ētahi atu. 3. E ai ki te tikanga tango, ko ngā momo tī hauora ko: te inu wai tī, te whakakapi tī ki te rongoā, te tuku rongoā rānei ki te wai tī. Tuawhā, e ai ki te aroaro, te ngaro rānei o te tī, ko ngā momo tī hauora ko: te tī hauora me te tī, te tī hauora kāore he tī. Tuarima, e ai ki te hanganga o te reka rongoā, ko ngā momo tī hauora ko: te reka kotahi me te reka whakaranu. 6. E ai ki te whai huatanga o te tī hauora, ko ngā momo tī hauora ko: te tī whakaora, te tī toniki, te tī whakamahana wera, te tī whakamama mare, te tī toto whai kiko, te tī hauora, te tī whakaitiiti, te tī ataahua, me ētahi atu. 7. E ai ki te whakarōpūtanga rongoā o nāianei, ka taea te wehewehe i ngā momo tī hauora ki ngā momo e 8, arā, he hinu kakara, he pire, he paura, he wai whakapūkara, he tī, he waina, he hinu rongoā, me te poraka. Ka whakatauhia te takai o te tī hauora i runga i ngā āhuatanga rauemi o te tī hauora tonu. E ai ki te whakarōpūtanga hauora o nāianei, ka taea e ngā momo tī hauora e 8 te whakatau ko tēhea momo taputapu takai e tika ana. Ko te tuatahi ko te momo whakapiri. He pai ake ngā rauemi whakapiri mō te tukatuka me ngā taputapu takai ranu. Ko te nuinga o ngā taputapu takai ranu e whakamahi ana i te hiri taha-toru, e whakatutuki ana i ngā mahi hanga putea, ine, whakakī, hiri, tapahi, me te tatau. Me whakamahi te momo i te mīhini takai ranu whakaoho rua. Ko te tuarua ko ngā pire kirikiri (pēnei i ngā pire honi, pire wai, pire whakapiri, me ētahi atu). He pai ngā rauemi kirikiri mō te takai me te tukatuka me te kirikiri. He ngāwari noa iho te tākai i ngā rauemi kirikiri i roto i te mīhini tākai. Ka taea te whakamahi i ngā mīhini tākai kirikiri whakahihiri-rua me ngā hikohiko. Mīhini tākai tauine ki te tākai. Ko te tuatoru ko ngā rauemi paura, tae atu ki ngā paura me ngā tī. Ko ngā paura e pā ana ki ngā rongoā kua pakaruhia, kua hurihia rānei hei paura pai, ā, kua konatunatua ki ngā rauemi paura maroke. Ko ngā tī he whakaritenga totoka kua konatunatua ki ngā paura matotoru o ngā rongoā me ngā mea here. Ina whakamahia, ka whakanohoia ki roto i te kapu tī me te taupoki, ā, ka kohuatia te tī uri ki te wai kohua hei inu. He pēke tī kei roto i te whakaritenga tī, he momo horopeta e tukatukahia ai ngā rau tī, ngā rongoā rānei, ka kuruhia hei paura matotoru, ka tangohia rānei tetahi wāhanga o te wai rongoā ka konatunatua ki ētahi atu rongoā, ā, ka tākaihia ki roto i te pēke pepa tātari motuhake hei hanga me te inu. Ka taea te tākai me te tukatuka i tēnei momo tī rongoā mā te whakamahi i ngā taputapu tākai raupapa mīhini tākai pēke tī whakahihiri-rua. He rauemi poraka anō hoki. Ka kiia hoki ngā poraka he lozenges me ngā keke, he whakaritenga totoka o ngā āhua rerekē i muri i te kuruhia o te rongoā hei paura pai, takitahi, whakaranua rānei ki te aleurone, te honi me ngā mea tāpiri e tika ana. Ka taea te tākai i tēnei momo rauemi ki tētahi mīhini tākai urunga, he rite ki te mīhini o ngā pihikete me te taro. Ko ngā mea o runga ake nei he kupu whakataki ki ngā momo whakarōpūtanga tī hauora tuku iho me ngā tauira tata o ngā taputapu tākai e tika ana mō tēnei momo tī hauora.