Ko te āhua o nāianei o te whanaketanga o ngā takai kai i Haina

Te āhua o ngā takai kai i Haina

(A) Te hītori whanaketanga o te takai

Ko te hītori o te whakamahinga a te tangata i ngā takai ka taea te whai i ngā wā onamata. Mai i te tīmatanga o te hapori o mua tata ki te tekau mano tau ki muri, me te whakapai ake i te hangarau whakaputa, ka whakawhanakehia te whakaputa, me te penapena me te whakawhiti i ngā taonga e toe ana, kātahi ka tīmata te puta o ngā takai taketake. I te tīmatanga, ka tapahia e te tangata te rātana me te here i te hopunga ki ngā rau tipu, ngā angaanga, ngā hiako kararehe, pērā i te takai, koinei te whanaketanga taketake o ngā takai kukune. I muri mai, me te whakapai ake i ngā pūkenga mahi, ka hangaia e te hunga muka tipu pērā i te hanga kete taketake, te kete, te tahu ki te ahi, ngā peihana kōhatu, te kohua uku, te paru, te paru me te tāke paru, me ētahi atu, e whakamahia ana mō te pupuri, te penapena kai, inu me ētahi atu taonga, kia pai ai te kawe, te rokiroki me te tiaki i te takai. Koinei te takai tawhito, arā, te takai taketake.

I te tau 5000 BC pea, ka tīmata te tangata ki te tomo ki te Wā Parahi. E 4000 tau ki muri, i te wā o te kingitanga Xia, kua taea e ngā Hainamana te whakarewa parahi, ā, i te wā o Chow Tai te whakawhanake tonu i te hangarau whakarewa parahi. I te wā o te kōanga me te ngahuru me te wā o ngā whenua pakanga, kua mōhio te tangata ki te hangarau peita rino maka maitai me te hangarau pūnaha, ngā ipu whakarewa, me ngā ipu rakau. I Ihipa onamata, i tīmata te whakamahi i ngā ipu karāhe pupuhi i te tau 3000 BC. Nō reira, ko te tukatuka uku, karāhe, rakau, me ngā momo ipu tākai katoa he kotahi mano tau te hītori, he maha o ēnei kua whakamahia mā te hangarau whakapai ake, ā, kua whakamahia tonutia tae noa ki tēnei rā.

I te tau 105 AD, i hangaia te toi hanga pepa e CAI Lun i te rawhiti o te whare kingi o Han. I te tau 610 AD, i Haina te hanga pepa e Korea ki Hapani; i te rautau 13 i whakaurua ai ki Ūropi, i hangaia e Tiamana te mira pepa nui tuatahi. I te rautau 11, nā te whakaaro pohehe o te mutunga o te whare kingi o Song i hangaia ai te tā momo nekeneke. I te rautau 15, ka tīmata te whanaketanga o te umanga tā pukapuka, tā takai me te whakapaipai takai i Ūropi. I te rautau 16 ka tīmata te whanaketanga o te umanga uku i Ūropi; i hangaia e te US he wheketere karāhe, hei hanga i ngā momo ipu karāhe. I tēnei wā, ka tīmata te whanaketanga o te uku, te karāhe, te rakau, te whakarewa hei rauemi matua o te umanga takai, ā, ka tīmata te whakawhiti o ngā takai tuku iho ki te takai hou.