İşiniz robotlar tarafından yapılabilir mi?

Gu Song, son zamanlarda yapay zekâ alanında robotlarla ilgili bir adım attı; ilk olarak yapay zekâlı tıbbi robot geliştirme konusunda bir şirketle iş birliği anlaşması imzaladı ve ABD'de robot için özel bir karakter sistemi elde ettiğini duyurdu. İlki yeni değil; gerek İngiltere'nin geliştirdiği Leonardo Da Vinci'nin aletlerini ve robotik cerrahi sistemini, gerekse ABD'nin Jun Fang'ın savaşta kullandığı uzaktan kumandalı cerrahi robot serisini örnek gösterebiliriz; bunlar çok yüksek bir teknik seviyeye ulaşmıştır. İkincisi ise, ilgili açıklamaya göre, insan davranışının sadece basit bir kopyasıdır, robotun gerçek bir kişiliğe ve çeşitli seviyelere sahip olmasını sağlamaz. Elbette bunun insanlığın ilerlemesini yok edeceğini düşünmüyoruz; sürekli robotlardan ve yapay zekânın tehdidinden bahsetmek sıkıcı, ancak çok daha basit ve her insanın hayatıyla yakından ilgili bir konudan bahsedebiliriz: İşiniz robotlar tarafından değiştirilebilir mi? Bu konu biraz uzak gibi görünse de, aslında birçok Foxconn çalışanı robotlardan gelen rekabeti hissetmiş olmalı. Geçtiğimiz ay, Foxconn'un ana şirketi Hon Hai Grubu, işçilik maliyetlerini düşürmek amacıyla insan yerine binlerce robot kullanacağını duyurdu. Aynı zamanda, Hon Hai Yönetim Kurulu Başkanı Terry Gou, basına yaptığı açıklamada, Hon Hai'nin üç yıl içinde üretim hattı otomasyonunu yüzde yetmişe çıkarmaya hazır olduğunu ve üretim verimliliğini artırmak için işçilerin yerine robotlar kullanmayı planladığını söyledi. Bay Gou, 2011 yılında da benzer bir açıklama yapmış ve Hon Hai'nin bir milyon işçi yerine robot kullanacağını belirtmişti. Hon Hai şu anda Çin anakarasında toplamda yaklaşık bir milyon işçi çalıştırıyor. Ekonomistler ve Hon Hai'ye yönelik eleştirilerde, ekolojik açıdan bakıldığında, bu programın Hon Hai'nin şu anda karşı karşıya olduğu işgücü sıkıntısını hafifleteceği, işçilerin bitmek bilmeyen fazla mesailerinden kurtulmalarını sağlayacağı ve basit mekanik işlerle bu sorunu çözeceği düşünülüyor. Birçok iyimser finans yorumcusu, robot teknolojisinin popülaritesinin, işçileri sıkıcı, ağır ve hatta tehlikeli çalışma ortamlarından kurtarabileceğini, iş ve yaşamlarını daha rahat ve daha onurlu hale getirebileceğini söyledi. Robot teknolojisinin işten çıkarmalara yol açabileceği konusuna gelince, birçok ekonomist, kaybedilen işlerin robot üretimi gibi diğer alanlardan karşılanacağına inanıyor. Bu düşünce tarzı, genellikle "Charlie ve Çikolata Fabrikası" filminin konusunu hatırlatıyor; filmin başında Charlie'nin babası, diş macunu dolu poşetlerin kapağını çevirmekten sorumluydu. Ancak diş macunu fabrikası, üretim verimliliğini artırmak için diş macunu poşetlerinin kapağını çevirmek üzere bir robot satın aldı ve Charlie'nin babası işini kaybetti ve aile hayatı zorlaştı. Ancak filmden sonra Charlie'nin babası daha iyi bir iş buldu; diş macunu fabrikasında ya da önceki işinde sadece arızalanan makinelerin tamirinden sorumluydu. Ve elbette, bazı ekonomistler daha net bir şekilde, ortaya çıkan işsizliğin normal bir durum olsa bile, mekanizasyon ve otomasyonun gelişmiş verimliliğin gelişim yönü olduğunu, bu nedenle fedakarlık yapmanın gerekli olduğunu belirttiler. Sanayi devrimi zamanında sıradan insanların makinelerle çalışması ortadan kalkmış, fabrikalara akın etmiş ve makineleri parçalamıştı, ancak üretim mekanizasyonunun tarihsel eğilimi durdurulamaz. Toplumun gelişmesi ve ilerlemesiyle yeni işler ortaya çıkacak, bu yüzden çok fazla endişelenmeye gerek yok. Ancak Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden Eric ve Andrew böyle düşünmüyorlar ve birlikte yazdıkları "Makinelerin Çalışmasının Sonu" adlı kitaplarında, aynı malların üretimi için giderek daha az işçiye ihtiyaç duyulduğunu ve sonunda işçi sayısının sıfıra yaklaştığını iddia ediyorlar. Bu şüphesiz endişe verici bir sonuç ve Eric ve Andrew bu sorunu çözmek için "Örgütsel İnovasyon"u deniyorlar. Kickstarter, Amazon ve Mechanical Turk gibi platformları düşünüyorlar. Kitlesel kaynak kullanımı modeliyle temsil edilen durum, Amerikan yaşamındaki ortalama gelirin durgunluğuna yol açacaktır. Ancak Çin'de daha ciddi bir sorunla karşı karşıyayız. Amerika Birleşik Devletleri'nde, ikincil mesleki becerilere sahip işçilerin oranı yüksek olmasına rağmen, yine de makinelerle rekabet eden çok sayıda işçi bulunmaktadır; Çinli işçiler, özellikle göçmen işçiler, robotlardan gelen rekabet karşısında daha kırılgan olma eğilimindedir ve genellikle özel mesleki teknolojiye ve düşük maliyet avantajına sahip değillerdir. Ayrıca, ikinci nesil göçmen işçilerin sorunu daha da ciddidir. Birçoğu temel tarım becerilerini bile öğrenmemiştir ve ebeveynlerinin onlara sağladığı kolaylıklardan çok modern şehir yaşamına bağımlıdırlar. Bir anlamda, bu gençler şehre aittir, kırsala geri dönmeleri zaten zordur. Ve tarımsal mekanizasyon sürecinin ilerlemesiyle, kırsala geri dönseler bile, kendilerine yer edinmeleri zor olacaktır. Robot neslinden rekabetle karşı karşıya kalacaklar; eğer bu rekabeti kazanamazlarsa, bu büyük bir trajedi olur. Göçmen işçilerin robotların etkisine ilk maruz kalacak olanlar olacağını düşünsem de, diğer sözde entelektüel emekçilerin endişelenmesine gerek olmadığı anlamına gelmez. Teknolojinin her alandan etkisi var; örneğin, çevrimiçi eğitim öğretmenlerin mesleki gelişimini etkileyebilir. Teknolojinin etkileriyle nasıl başa çıkılacağı, hepimizin üzerinde düşünmesi gereken bir konu. Bu dünyada sözde "aşağılayıcı" "iş" diye bir şey olup olmadığını bilmiyorum, ama çok iyi biliyorum ki, işsizlikten başka bir şey değil, onur kaybından başka bir şey değil.