हिरव्या चहाची मूलभूत उत्पादन आणि पॅकेजिंग प्रक्रिया

ग्रीन टी हा आपल्या देशातील चहाच्या वैशिष्ट्यपूर्ण प्रकारांपैकी एक आहे. हा एक आंबवलेला नसलेला चहा आहे. चहाच्या झाडाच्या कळ्या कच्चा माल म्हणून वापरून, त्या आंबवल्याशिवाय आणि वाळवणे, गुंडाळणे व सुकवणे यांसारख्या विशिष्ट प्रक्रियांमधून तयार केलेले हे एक उत्पादन आहे. ग्रीन टीची गुणवत्ता 'तीन हिरव्या रंगांनी' (दिसण्यात हिरवा, रसात हिरवा आणि पानांच्या तळाशी हिरवा), तीव्र सुगंध आणि ताज्या चवीने ओळखली जाते. रसात हिरवी पाने असणे हे ग्रीन टीचे एक सामान्य वैशिष्ट्य आहे. ग्रीन टीच्या उत्पादन आणि पॅकेजिंग प्रक्रियेमध्ये सामान्यतः तोडणी, कोमेजवणे, अंतिम प्रक्रिया, गुंडाळणे, सुकवणे, शुद्धीकरण आणि पॅकेजिंग यांचा समावेश असतो. तोडणी म्हणजे चहा तोडण्याची प्रक्रिया. चहाची पाने तोडण्यासाठी कठोर मानके आहेत. कळ्या आणि पानांची परिपक्वता आणि एकसमानता, तसेच तोडणीची वेळ, हे सर्व चहाची गुणवत्ता ठरवणारे अत्यंत महत्त्वाचे पैलू आहेत. कोमेजवणे: ताजी पाने तोडून एका स्वच्छ भांड्यावर पसरवली जातात. त्यांची जाडी ७-१० सेमी असावी. पसरवण्याचा वेळ ६-१२ तास असतो आणि पाने मध्यभागी योग्यरित्या उलटली पाहिजेत. जेव्हा ताज्या पानांमधील आर्द्रतेचे प्रमाण ६८% ते ७०% पर्यंत पोहोचते, जेव्हा पाने मऊ होतात आणि त्यांना ताजा सुगंध येतो, तेव्हा ती पाने हिरवी न होण्याची प्रक्रिया सुरू होते. पाण्याचे प्रमाण योग्यरित्या नियंत्रित करणे आवश्यक आहे: पाण्याचे प्रमाण खूप कमी झाल्यास पाणी कमी होते, पाने सुकतात आणि मरतात, ज्यामुळे तयार चहाची चव फिकी लागते; पाण्याचे प्रमाण खूप जास्त झाल्यास आणि ढवळले न गेल्यास ताज्या पानांमध्ये पाणी साचते, ज्यामुळे चहा कडू लागतो. अंतिम प्रक्रिया (फिनिशिंग) ही हिरव्या चहाच्या प्रक्रियेतील एक महत्त्वाची प्रक्रिया आहे. पानांमधील ओलावा कमी करण्यासाठी, एन्झाइमची क्रियाशीलता निष्क्रिय करण्यासाठी, एन्झाइमॅटिक प्रतिक्रिया टाळण्यासाठी आणि ताज्या पानांमधील घटकांमध्ये विशिष्ट रासायनिक बदल घडवून आणण्यासाठी उच्च तापमानाचा वापर केला जातो, ज्यामुळे हिरव्या चहाची गुणवत्ता वैशिष्ट्ये तयार होतात आणि चहाचा रंग व सुगंध टिकून राहतो. जर क्युरिंग प्रक्रियेदरम्यान तापमान खूप कमी असेल आणि पानांचे तापमान जास्त काळ वाढत राहिले, तर चहामधील पॉलीफेनॉलमध्ये एन्झाइमॅटिक प्रतिक्रिया होऊन 'लाल देठ आणि लाल पाने' तयार होतात. याउलट, तापमान खूप जास्त असल्यास, क्लोरोफिल (हरितद्रव्य) जास्त प्रमाणात नष्ट होईल, ज्यामुळे पानांचा रंग पिवळा पडेल आणि काही पानांवर ठिपक्यांच्या स्वरूपात कडा व डागही पडतील, ज्यामुळे हिरव्या चहाची गुणवत्ता कमी होईल. म्हणून, वेगवेगळ्या दर्जाच्या आणि वेगवेगळ्या ऋतूंमधील ताज्या पानांसाठी, वाळवण्याच्या वेळेसाठी आणि तापमानासाठी वेगवेगळ्या आवश्यकता असतात. 'उच्च तापमानात वाळवणे, मंद आवळणे, कमी कुबटपणा आणि जास्त आवळणे यांचा मिलाफ, जुनी पाने कोवळी आणि कोवळी पाने जुनी' या तत्त्वावर प्रभुत्व मिळवणे आवश्यक आहे. पाने गडद हिरवी, मऊ आणि किंचित चिकट असतात, देठ सतत मोडलेले असतात, आणि हाताने दाबल्यावर त्यांचा गोळा बनतो, तो किंचित लवचिक होतो, हिरवेपणा नाहीसा होतो आणि चहाचा सुगंध दरवळतो. जेव्हा परिपक्वता, पूर्णता आणि एकसमानतेच्या आवश्यकता पूर्ण होतात, तेव्हा ते ताबडतोब भांड्यातून बाहेर काढावे. भांड्यातून बाहेर काढल्यावर ते लगेच थंड होऊ द्यावे. पाणी लवकर काढून टाकण्यासाठी, पानांचे तापमान कमी करण्यासाठी आणि पानांचा रंग पिवळा होण्यापासून व कुबट वास येण्यापासून रोखण्यासाठी पंख्याचा वापर करून ते थंड करणे सर्वोत्तम आहे. मळणे: काम पूर्ण झाल्यावर, चहाची पाने शेवया मळल्याप्रमाणे मळा. मळण्याचे मुख्य कार्य म्हणजे पानांच्या पेशी योग्यरित्या नष्ट करणे (मळताना पानांच्या पेशी खराब होण्याचे प्रमाण साधारणपणे ४५-५५% असते, चहाचा रस पानांच्या पृष्ठभागाला चिकटतो आणि हाताला गुळगुळीत व चिकट लागतो), यामुळे केवळ चहाचा रस काढणे सोपे होत नाही, तर तो उकळण्यासही प्रतिरोधक बनतो; पानांचा आकार कमी करून त्यांना सुक्या आकारासाठी चांगला पाया मिळतो; आणि त्यामुळे आकाराला वेगवेगळी वैशिष्ट्ये प्राप्त होतात. मळण्याची प्रक्रिया साधारणपणे गरम मळणे आणि थंड मळणे अशा दोन प्रकारात विभागली जाते. तथाकथित गरम मळणे म्हणजे गोठलेली पाने गरम असतानाच, त्यांची थप्पी न लावता मळणे; तथाकथित थंड मळणे म्हणजे गोठलेली पाने भांड्यातून बाहेर काढल्यानंतर काही काळाने मळणे, जेणेकरून पानांचे तापमान एका विशिष्ट पातळीपर्यंत खाली येते. जुन्या पानांमध्ये सेल्युलोजचे प्रमाण जास्त असते आणि ती गुंडाळताना पट्ट्यांमध्ये सहज बसत नाहीत, त्यामुळे गरम मळण्याची प्रक्रिया त्यांच्यासाठी सोपी असते; तर उच्च प्रतीची कोवळी पाने गुंडाळताना सहजपणे पट्ट्यांमध्ये बसतात. चांगला रंग आणि सुगंध टिकवून ठेवण्यासाठी, थंड मळणीचा वापर केला जातो. लाटण्याच्या तीव्रतेनुसार, त्याचे वर्गीकरण केले जाऊ शकते: हलकी लाटणी, हलक्या लाटणीने बनवलेला चहा पट्टीच्या आकाराचा होतो; मध्यम लाटणी, मध्यम लाटणीने बनवलेला चहा अर्धगोलाकार होतो; जड लाटणी, जड लाटणीने बनवलेला चहा गोलाकार होतो. वाळवणे: हिरव्या चहाची वाळवण्याची प्रक्रिया सामान्यतः प्रथम वाळवून त्यातील पाण्याचे प्रमाण कमी करून तळण्याच्या गरजेनुसार केली जाते आणि नंतर तळली जाते. वाळवण्याच्या प्रक्रियेचे मुख्य उद्देश खालीलप्रमाणे आहेत: १. वाळवण्याच्या प्रक्रियेमुळे पानांमधील घटक सतत बदलत राहतात आणि त्यांची अंतर्गत गुणवत्ता सुधारते; २. पिळण्याच्या आधारावर पानांना व्यवस्थित आकार देऊन त्यांचे स्वरूप सुधारते; ३. अतिरिक्त ओलावा काढून टाकल्याने बुरशी लागत नाही आणि साठवणे सोपे होते. शेवटी, वाळवलेला चहा सुरक्षित साठवणुकीच्या अटींची पूर्तता करतो, म्हणजेच, त्यातील ओलाव्याचे प्रमाण ५-६% असणे आवश्यक आहे आणि पाने हाताने चुरता येण्याजोगी असावीत. इलेक्ट्रॉनिक स्केल ग्रीन टी पॅकेजिंग मशीन डबल-एक्साइटेशन पॅकेजिंग उपकरणासह विकसित केले आहे, ज्यामुळे पॅकेजिंग अधिक उत्कृष्ट होते आणि चहाचा साठवण कालावधी वाढतो, परिणामी चहा उद्योगांची ब्रँड जागरूकता वाढते आणि ग्रीन टीला आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत प्रवेश करण्यास प्रोत्साहन मिळते.